و خوردن افيون گاه‌گاه مفيد علامات نزول الماء ديدن خيالات سابقا از مرض و كدورت در چشم پيدا شده باشد و نورانى چراغ را مضاعف ديدن است علاج آن در اوائل بتخصيص اگر بسيار غليظ است و تيره بود تدبيرهاى مجفف كنند مثل غذا كم خورده و چيزهاى خشك خوردن و چيزهاى محلل و ملطف در چشم كشيدن نفع دارد و زهرهء افعى در چشم كشيدن آب را دور كند و گويند بتجربه پيوسته كه اگر حب الغار مقشر ساخته مقدار عشر او صمغ عربى همراه كنند و به بول كودكى آميخته در چشم كشند مفيد است و نيز عصارهء لحية التيس و كماذريوس و بسد سائيده در چشم كشند و اگر غليظ و كهنه باشد بدستكارى علاج كنند و همه اقسام را دستكارى مفيد نبود امراض الاذن طرش گوشت اگر نشود يا كمتر شنود آنكه جبلّى بود علاج نه‌پذيرد و اگر مدت بسيار گذشته باشد دشوار علاج پذيرد و آنكه تازه بهم رسيده اگر بشركت دماغ يا عضوى ديگر مثل معده بود بعلامات بشناسند و اول علاج اصل كنند مثل آنكه اگر ساير حواس تيره بود يا فكر يا ذكر بسلامت نبود بشركت دماغ است و بر همين قياس كنند علامات شركت اعضاى ديگر را مثلا اگر غذا خوب هضم نشود و وقت بسيارى غذا بخار بيشتر بود بدانند كه بشركت معده است روغن بادام تلخ گرم كرده در گوش چكانند كه گرانى گوش را بغايت مفيد بود و زود شنوا شود بتخصيص اگر سير خام در آن انداخته چندان بجوشانند كه آن سير سياه شود صاف كرده گرم‌گرم در گوش چكانيده باشند بتجربه پيوسته كه قضيب روباه را ببرند و همان‌طور با پوستش بمالند و به‌بندند و سه روز گذارند و بعد از آن باز كنند كه گرانى گوش و كرى آن زائل شود وجع الاذن و ورم الاذن بگيرند سرگين استر تازه و بفشارند و آب آن بگيرند و مثل آن آب پياز اضافه كنند و با قليلى زعفران خوب بسايند تا زعفران